Vụ tịch thu 42 cây mai vàng, rồi hoàn trả 21 cây ở Côn Đảo,TPHCM, trước đó số cây mai đang trồng trong chậu đặt ở đâu?

Phân tích về vấn đề này, luật sư Trương Văn Tuấn, Trưởng Văn phòng Luật sư Trạng Sài Gòn nhận định, để xác định việc Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo xử phạt và tịch thu 42 cây mai vàng có đúng quy định hay không, mấu chốt nằm ở việc phải làm rõ nguồn gốc của số cây này.

Thứ nhất, đối với mai có nguồn gốc nông nghiệp: Nếu các gốc mai trên là sản phẩm do người dân tự ươm trồng, thì đây là tài sản cá nhân hợp pháp. Người dân hoàn toàn có quyền sở hữu, mua bán và trao đổi.

Việc thương lái hay người dân giao dịch hàng nghìn gốc mai mỗi dịp xuân về là hoạt động thương mại bình thường, không vi phạm pháp luật và không một ai bị xử phạt hay tịch thu tài sản.

Trước khi bị tịch thu, 42 gốc mai vàng khá lớn đang được chăm sóc tại khuôn viên của một trụ sở cũ trên địa bàn đặc khu Côn Đảo, TPHCM (địa phận huyện đảo Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu trước đây).

Thứ hai, đối với mai có nguồn gốc từ rừng: Trong trường hợp xác định được các cây mai trên là cây mai rừng, bị khai thác trái phép nhằm mục đích mua bán, thì đây là hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động lâm nghiệp.

Căn cứ theo Luật Lâm nghiệp 2017, “lâm sản” bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác.

Như vậy, cây mai rừng chính là thực vật rừng (lâm sản). Khi thực hiện giao dịch mua bán cây mai vàng, cây cảnh, chủ sở hữu bắt buộc phải xuất trình đầy đủ hồ sơ lâm sản hợp pháp.

Nếu không có giấy tờ chứng minh, cơ quan quản lý hoàn toàn có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng biện pháp xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật theo đúng quy định của pháp luật.

Thứ ba, về nguyên tắc chứng minh vi phạm: Căn cứ theo nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính, người có thẩm quyền ra quyết định xử phạt phải chịu trách nhiệm chứng minh hành vi vi phạm; người bị xử phạt có quyền (nhưng không có nghĩa vụ) phải chứng minh mình vô tội.

Do đó, để bảo đảm tính hợp pháp và khách quan, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo phải có trách nhiệm thu thập bằng chứng xác đáng chứng minh 42 cây mai vàng nói trên là mai rừng bị khai thác trái phép, thay vì yêu cầu người dân tự chứng minh đó là mai nhà.

Trước đó, tại đặc khu Côn Đảo, lực lượng thuộc Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo đã tiến hành kiểm tra, lập biên bản và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời tịch thu 42 cây mai vàng của người dân với lý do số cây này "không rõ nguồn gốc, xuất xứ".

Quyết định này ngay lập tức thu hút sự chú ý lớn từ dư luận, tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều về quy trình xác minh nguồn gốc thực vật cũng như ranh giới thẩm quyền của lực lượng kiểm lâm đối với các loại cây cảnh, cây mai vàng đang lưu thông trên thị trường.

Theo: Báo Người lao động