Tinh thần Nguyễn Du và khát vọng vươn mình của Hà Tĩnh

Từ nguồn sức mạnh nội sinh…

Nguyễn Du – Danh nhân văn hóa thế giới, hiện thân của trí tuệ xứ Nghệ Tĩnh và tinh hoa văn hóa Việt Nam – đã để lại cho hậu thế một Truyện Kiều vượt thời gian. Tác phẩm không chỉ là kỳ quan của thơ lục bát mà còn là tuyên ngôn về tinh thần nhân bản sâu sắc. Chính “chữ Tâm” mà Nguyễn Du đề cao, lòng trắc ẩn và sự đồng cảm với thân phận con người, đã định hình nên cốt cách văn hóa của người Hà Tĩnh.

Trong bối cảnh hiện đại, tinh thần nhân văn ấy được thể hiện rõ nét qua ý chí vượt khó và tình nghĩa đồng bào. Hà Tĩnh là vùng đất thường xuyên phải đối mặt với thiên tai khắc nghiệt, nhưng mỗi lần như vậy, tinh thần “nghĩa tình Hà Tĩnh” lại bùng cháy mạnh mẽ, biến thử thách thành động lực. Sự sẻ chia, đùm bọc trong công tác cứu hộ, tái thiết sau lũ lụt, hay sự chung tay xây dựng các công trình phúc lợi xã hội chính là sự tiếp nối rạng ngời của triết lý “lòng nhân ái” trong thơ Nguyễn Du.

Không ngủ quên trên di sản, Hà Tĩnh đã biến nguồn lực văn hóa thành sức mạnh nội sinh. Tỉnh không ngừng nỗ lực bảo tồn và phát huy các giá trị tại Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du (xã Tiên Điền) như một địa chỉ văn hóa trọng điểm. Các hoạt động lễ hội, nghiên cứu về Truyện Kiều được tổ chức bài bản, thu hút sự quan tâm của giới học thuật và công chúng, giữ cho tinh thần Nguyễn Du luôn sống động trong đời sống đương đại.

Quan trọng hơn, tinh thần mãnh liệt của người Hà Tĩnh, vốn được tôi luyện qua những câu thơ đầy bi tráng và khát vọng vượt lên số phận của Kiều, đã được chuyển hóa thành ý chí xây dựng và phát triển kinh tế – xã hội.

…đến khát vọng vươn mình của Hà Tĩnh

Một điểm nhấn quan trọng trong bức tranh Hà Tĩnh hiện nay là tư duy “lấy văn hóa làm động lực phát triển kinh tế”. Tinh thần Nguyễn Du và các giá trị văn hóa dòng họ Nguyễn Tiên Điền đã trở thành “tài nguyên đặc biệt” để Tiên Điền nói riêng, Hà Tĩnh nói chung xây dựng nông thôn mới (NTM) kiểu mẫu, điển hình về văn hóa của cả nước.

Nếu trước đây Hà Tĩnh được biết đến là một tỉnh thuần nông thì nay, sự trỗi dậy của Khu kinh tế Vũng Áng với tổ hợp công nghiệp nặng và cảng nước sâu hiện đại – trong đó có điểm nhấn là Nhà máy sản xuất xe điện VinFast – đã đưa Hà Tĩnh trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ. Việc thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp cũng tạo ra hàng nghìn việc làm, làm thay đổi căn bản cơ cấu kinh tế của địa phương.

Cùng với công nghiệp, Hà Tĩnh đã đạt được những thành tích đáng tự hào trong xây dựng nông thôn mới. Với phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng”, người dân đã đồng lòng hiến đất, chỉnh trang vườn mẫu, khu dân cư kiểu mẫu.

Theo Văn phòng Điều phối NTM tỉnh Hà Tĩnh, đến nay tỉnh đã hoàn thành 8/8 yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM theo Quyết định số 321/QĐ-TTg ngày 8/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ và đủ điều kiện xây dựng hồ sơ đề nghị Trung ương xét công nhận, cụ thể: (1) Có Đề án xây dựng NTM toàn tỉnh giai đoạn 2021–2025; (2) Có ít nhất 70% số km đường huyện, đường tỉnh, quốc lộ trên địa bàn được trồng cây xanh dọc tuyến; (3) Diện tích đất cây xanh sử dụng công cộng đạt tối thiểu 4 m²/người; (4) Chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) đạt từ 80% trở lên; (5) Có ít nhất 40% số xã đạt chuẩn NTM nâng cao… Thành tựu này là minh chứng rõ nét cho sự kết hợp giữa ý chí tự lực và tinh thần đoàn kết – phẩm chất đã được tôi luyện qua bao đời trên mảnh đất này.

Bên cạnh đó, việc UNESCO vinh danh Nguyễn Du là Danh nhân văn hóa thế giới (năm 2013) và ngày 20/12/2025, tỉnh Hà Tĩnh long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 260 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du (1765–2025)… Những sự kiện này không chỉ khẳng định tầm vóc của Đại thi hào Nguyễn Du mà còn góp phần quảng bá hình ảnh một Hà Tĩnh giàu bản sắc, an toàn, thân thiện, hội nhập với bạn bè năm châu.

“Trải qua một cuộc bể dâu

Những điều trông thấy mà đau đớn lòng”.

Câu thơ của Nguyễn Du không chỉ là nỗi đau thế sự mà còn là sự thôi thúc hành động, là lời nhắc nhở Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân về tầm quan trọng của nhân nghĩa, của ý chí kiên định trong việc xây dựng một cuộc sống phồn vinh hơn.

Và nay, Hà Tĩnh đang cất cánh với một diện mạo mới, vững vàng bước vào mùa xuân Bính Ngọ 2026 với niềm tin mãnh liệt. Tinh thần Nguyễn Du không phải là di tích, di sản bất động, mà là một dòng chảy bất tận, bồi đắp ý chí tự lực, tự cường, đưa mảnh đất Hồng Lam tiến tới mục tiêu trở thành tỉnh phát triển khá của khu vực trong những năm sắp tới.

Theo Sông Hàn vanhoavaphattrien.vn