Bệnh não mô cầu dễ biến chứng nặng, tử vong nhanh

Liên tục ghi nhận các ca bệnh

Thời gian qua, liên tiếp ghi nhận các ca mắc, trở nặng đột ngột, thậm chí tử vong do nhiễm viêm màng não mô cầu trên cả trẻ em và người lớn, tại nhiều địa phương như: An Giang, Hà Nội, Lào Cai, Hà Tĩnh, Vĩnh Long, Lâm Đồng. Trong đó, một số ca bệnh có lịch sử dịch tễ phức tạp, tiếp xúc với nhiều người trước khi khởi phát bệnh.

Mới đây, một bé gái 11 tuổi (ở Phú Quốc, An Giang) nhập viện trong tình trạng nguy kịch sau khi lây nhiễm vi khuẩn não mô cầu type B từ bạn cùng lớp đã tử vong trước đó do nhiễm vi khuẩn não mô cầu. Chỉ sau vài giờ khởi phát bệnh, bệnh nhi này đã có các biểu hiện sốt cao, nôn nhiều, đau đầu dữ dội; trên da nổi nhiều ban xuất huyết “hình bản đồ” đặc trưng. Kết quả xét nghiệm khẳng định, bệnh nhi dương tính với vi khuẩn não mô cầu type B. May mắn là nhập viện trong “thời điểm vàng”, nên bé gái đã được cứu sống, sức khỏe cải thiện rõ rệt.

Tại TP Hồ Chí Minh ghi nhận một trường hợp thanh niên 21 tuổi mắc viêm màng não do não mô cầu tại phường Bình Lợi Trung. Sau một thời gian điều trị, hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định. Những người sống cùng nhà với sinh viên này đã được theo dõi và uống thuốc dự phòng, phòng ngừa nguy cơ lây lan.

Trước đó, tại Cần Thơ cũng ghi nhận trường hợp nhập viện với các triệu chứng ban đầu là sốt cao, mệt mỏi, đau nhức toàn thân nhưng chủ quan cho là cảm cúm thông thường nên đã tự ý điều trị tại nhà. Tuy nhiên, bệnh nhân trở nặng chỉ sau 1 ngày, được chẩn đoán sốc nhiễm trùng nặng, suy đa cơ quan, rối loạn đông máu. Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh đã xác nhận bệnh nhân dương tính với vi khuẩn não mô cầu type B. Bệnh nhân được điều trị tích cực, lọc máu và đã có tiến triển tốt sau đó.

Theo đại diện Bộ Y tế, viêm màng não mô cầu là bệnh thuộc nhóm B – nhóm bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, lây lan nhanh và có tỷ lệ tử vong cao. Thống kê trong năm 2025, cả nước có hơn 95 ca mắc não mô cầu, trong đó có 3 ca tử vong.

Bệnh lây trực tiếp từ người sang người qua đường hô hấp, thông qua tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn khi họ ho, hắt hơi, nói chuyện. Đáng chú ý, người mang vi khuẩn có thể không có triệu chứng, nhưng vẫn là nguồn lây cho cộng đồng.

Với người nhiễm não mô cầu, thời gian ủ bệnh dao động từ 2 - 10 ngày. Triệu chứng khởi phát thường gặp là sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn và cổ cứng. Ở một số bệnh nhân có thể xuất hiện ban xuất huyết hình sao hoặc các nốt mụn nước, lơ mơ, hôn mê. Đặc biệt, nhiều người thường nhầm lẫn các triệu chứng ban đầu là cảm cúm, nổi mề đay thông thường nên chủ quan trong chăm sóc và điều trị. Điều này có thể dẫn đến nguy cơ sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan và tử vong thậm chí chỉ trong vòng 24 giờ.

Viêm màng não mô cầu có tỷ lệ tử vong cao thứ hai sau bệnh dại. Theo thống kê của ngành y tế, tỷ lệ tử vong do não mô cầu có thể lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Ngay cả khi được cứu chữa, cứ 5 người sống sót thì có 1 người để lại di chứng nặng nề như điếc, tổn thương thần kinh, đoạn chi hoặc sẹo vĩnh viễn.

Vaccine là biện pháp hữu hiệu

Ths.BS Nguyễn Sỹ Đức, Khoa Truyền nhiễm Bệnh viện Nhi Hà Nội cho biết: Khả năng lây lan của vi khuẩn não mô cầu rất lớn. Cả người lớn và trẻ em đều có thể lây nhiễm não mô cầu; khả năng lây lan của bệnh viêm não mô cầu không thua kém bệnh sởi. Vì thế, nếu không kiểm soát, xử lý tốt khi có ca bệnh, nguy cơ có thể lây lan thành các cụm dịch nhỏ.

Theo đó, về phòng lây nhiễm bệnh viêm não mô cầu, với những người chưa được tiêm vaccine não mô cầu, nếu có tiếp xúc với bệnh nhân mắc bệnh này hoặc có nguy cơ, sẽ phải dùng thuốc dự phòng. Nếu chủ quan, bỏ qua việc kiểm soát, dự phòng cho những người có nguy cơ có thể xảy ra các ổ dịch.

Bác sĩ khuyến cáo, bên cạnh các biện pháp phòng bệnh như duy trì thói quen vệ sinh cá nhân, giữ gìn môi trường sống sạch sẽ, đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần với người bệnh và sử dụng thuốc dự phòng nếu có nguy cơ phơi nhiễm; hiện nay tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh não mô cầu chủ động và hiệu quả nhất.

BSCKI. Lê Thị Giao Thi, Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu cũng khuyến cáo, trẻ em dưới 5 tuổi là đối tượng dễ bị tổn thương nhất do hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ, khiến nguy cơ nhiễm vi khuẩn não mô cầu cao hơn. Bên cạnh đó, thanh thiếu niên cũng thuộc nhóm nguy cơ do thường xuyên tiếp xúc gần trong môi trường đông người như: lớp học, ký túc xá, trung tâm giải trí hay quán cà phê… Đây là những không gian tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn lây lan.

Đối với người cao tuổi và những người mắc bệnh lý nền như: Tim mạch, tiểu đường, phổi tắc nghẽn mạn tính hay suy thận, sức đề kháng suy giảm khiến bệnh nếu xảy ra thường diễn tiến nhanh và gia tăng nguy cơ tử vong. Nguy cơ viêm màng não mô cầu có thể xảy ra quanh năm, vì vậy các gia đình nên chủ động các biện pháp phòng bệnh. Trong đó, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã nhận định tiêm vaccine là chiến lược phòng ngừa hiệu quả hàng đầu, giúp giảm thiểu nguy cơ mắc và biến chứng nặng cũng như ngăn ngừa bệnh lan rộng trong cộng đồng.

Theo đó, hiện đã có các loại vaccine phòng não mô cầu thế hệ mới, bảo vệ toàn diện cho mọi lứa tuổi từ trẻ nhũ nhi, trẻ nhỏ, thanh thiếu niên đến người trưởng thành và người cao tuổi. Các loại vaccine có thể phòng 5 nhóm huyết thanh phổ biến gây bệnh não mô cầu gồm: A, C, B, Y và W. Người dân, nhất là trẻ em cần được đưa đi tiêm phòng sớm để ngăn ngừa bệnh nguy hiểm này.

Theo Tạ Nguyên/Báo Tin tức và Dân tộc

Link gốc: Bệnh não mô cầu dễ biến chứng nặng, tử vong nhanh | baotintuc.vn