Vì sao giá xăng dầu trong nước tăng vào ngày 10/3?
- Thứ tư - 11/03/2026 05:26
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng vào ngày 10/3 xuất phát từ chu kỳ tính giá theo Nghị quyết 36 và biến động trước đó của thị trường quốc tế.
Giá xăng dầu được thực hiện theo đúng quy định của Nghị quyết 36
Theo phương án của liên bộ Tài chính - Công Thương, kể từ 23h45 ngày 10/3, giá bán lẻ tối đa các mặt hàng xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng đối với phần lớn mặt hàng. Cụ thể, xăng E5RON92 tăng 1.344 đồng/lít lên mức không cao hơn 26.570 đồng/lít; xăng RON95-III tăng 2.073 đồng/lít lên 29.120 đồng/lít. Dầu diesel 0.05S tăng 478 đồng/lít lên 30.717 đồng/lít; dầu mazut tăng 3.380 đồng/kg lên 24.707 đồng/kg. Riêng dầu hỏa giảm 2.706 đồng/lít xuống 32.385 đồng/lít.
Cùng ngày 10/3, thị trường dầu thô thế giới lại ghi nhận xu hướng giảm. Tính đến 8 giờ sáng ngày 10/3 (giờ Singapore), giá dầu Brent giảm 7,25 USD/thùng, tương đương 7,3%, xuống còn 91,71 USD/thùng. Giá dầu WTI của Mỹ cũng giảm 10%, còn 85,02 USD/thùng. Diễn biến này xảy ra sau khi Tổng thống Mỹ phát tín hiệu cho thấy chiến dịch tại Iran có thể sớm kết thúc, khiến thị trường hạ nhiệt sau giai đoạn tăng nóng.
Tuy nhiên, việc giá dầu thế giới giảm trong ngày 10/3 không đồng nghĩa với việc giá bán lẻ trong nước phải giảm ngay lập tức. Theo cơ chế điều hành hiện hành, giá xăng dầu trong nước được tính toán dựa trên bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới trong chu kỳ giữa hai kỳ điều hành, chứ không căn cứ vào biến động của riêng một ngày.
Cụ thể, trước đây, giá xăng dầu được điều hành theo các Nghị định về kinh doanh xăng dầu như Nghị định 83/2014/NĐ-CP, Nghị định 95/2021/NĐ-CP, Nghị định 80/2023/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung hai nghị định trên). Theo đó, giá xăng dầu được điều chỉnh vào thứ Năm hàng tuần, dựa trên giá thế giới 7 - 15 ngày trước.
Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp của thị trường, ngày 6/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 36/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026. Theo Nghị quyết, Chính phủ đồng ý để Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện điều chỉnh giá xăng dầu khi giá cơ sở của một trong các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường trong ngày tăng từ 7% trở lên so với giá cơ sở của kỳ điều hành liền kề trước đó. Trên cơ sở số liệu các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu và ý kiến tham gia điều hành giá của Bộ Tài chính gửi bằng văn bản trước 12 giờ của ngày điều hành, Bộ Công Thương sẽ công bố giá cơ sở và giá bán lẻ xăng dầu.
Như vậy, thực tế, mức giá trong nước tại kỳ điều hành ngày 10/3 được tính theo chu kỳ thị trường thế giới từ ngày 7/3 đến ngày 9/3. Trong khoảng thời gian này, giá xăng dầu quốc tế lại tăng rất mạnh.
Bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới trong chu kỳ này ghi nhận mức tăng đáng kể: xăng RON92 dùng để pha chế E5RON92 đạt 139,300 USD/thùng, tăng 29,570 USD/thùng (tăng 26,95%); xăng RON95 đạt 147,500 USD/thùng, tăng 31,335 USD/thùng (tăng 26,97%). Dầu diesel 0,05S đạt 184,430 USD/thùng, tăng 30,945 USD/thùng (tăng 20,16%); dầu hỏa đạt 188,200 USD/thùng, tăng 7,320 USD/thùng (tăng 4,05%); dầu mazut đạt 882,380 USD/tấn, tăng 257,995 USD/tấn (tăng 41,32%).
Như vậy, mức tăng mạnh của giá xăng dầu thế giới trong chu kỳ tính giá là yếu tố trực tiếp khiến giá bán lẻ trong nước phải điều chỉnh tăng trong kỳ điều hành ngày 10/3. Cũng theo quy định của Nghị quyết 36, nếu giá xăng dầu trong ngày 10/3 giảm mạnh, thì sẽ được tính vào chu kỳ điều hành giá trong nước ở kỳ tiếp theo.
Thực tế, để kiềm chế đà tăng phi mã của giá xăng dầu, gây ảnh hưởng đến đời sống người dân, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đã được chi cho mỗi lít xăng, dầu lên đến 4.000 - 5.000 đồng/lít. Điều này khiến giá dầu hỏa giảm 2.706 đồng/lít, giá các mặt hàng còn lại tăng từ 478 - 3.380 đồng/lít, kg tuỳ loại. Nếu không, giá xăng dầu đã tăng gấp nhiều lần so với mức điều hành của ngày 10/3.
Cơ chế điều hành giá đã linh hoạt và bám sát hơn với giá thế giới
Trao đổi nhanh với phóng viên Báo Công Thương, TS. Lê Quốc Phương, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm thông tin Công nghiệp và Thương mại - Bộ Công Thương cho rằng, việc điều hành giá xăng dầu theo Nghị quyết 36/NQ-CP đã bám sát diễn biến thị trường thế giới, thể hiện sự bao quát, nhanh nhạy và tầm nhìn của cơ quan quản lý. Theo ông, nếu áp dụng cơ chế cũ chỉ điều chỉnh vào thứ Năm hằng tuần, giá trong nước có thể phản ứng chậm hơn với những biến động mạnh của thị trường quốc tế.
Từ diễn biến của kỳ điều hành ngày 10/3 có thể thấy, biến động của xăng dầu dầu trong nước không phụ thuộc vào một ngày giảm hay tăng của thị trường thế giới mà chịu tác động từ cả chu kỳ tính giá trước đó. Chính cơ chế này nhằm đảm bảo việc điều hành giá bám sát xu hướng thị trường, nhưng vẫn giữ được tính ổn định cần thiết.
Theo phương án của liên bộ Tài chính - Công Thương, kể từ 23h45 ngày 10/3, giá bán lẻ tối đa các mặt hàng xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng đối với phần lớn mặt hàng. Cụ thể, xăng E5RON92 tăng 1.344 đồng/lít lên mức không cao hơn 26.570 đồng/lít; xăng RON95-III tăng 2.073 đồng/lít lên 29.120 đồng/lít. Dầu diesel 0.05S tăng 478 đồng/lít lên 30.717 đồng/lít; dầu mazut tăng 3.380 đồng/kg lên 24.707 đồng/kg. Riêng dầu hỏa giảm 2.706 đồng/lít xuống 32.385 đồng/lít.
Cùng ngày 10/3, thị trường dầu thô thế giới lại ghi nhận xu hướng giảm. Tính đến 8 giờ sáng ngày 10/3 (giờ Singapore), giá dầu Brent giảm 7,25 USD/thùng, tương đương 7,3%, xuống còn 91,71 USD/thùng. Giá dầu WTI của Mỹ cũng giảm 10%, còn 85,02 USD/thùng. Diễn biến này xảy ra sau khi Tổng thống Mỹ phát tín hiệu cho thấy chiến dịch tại Iran có thể sớm kết thúc, khiến thị trường hạ nhiệt sau giai đoạn tăng nóng.
Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh vào ngày 10/3. Ảnh: Cấn Dũng
Tuy nhiên, việc giá dầu thế giới giảm trong ngày 10/3 không đồng nghĩa với việc giá bán lẻ trong nước phải giảm ngay lập tức. Theo cơ chế điều hành hiện hành, giá xăng dầu trong nước được tính toán dựa trên bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới trong chu kỳ giữa hai kỳ điều hành, chứ không căn cứ vào biến động của riêng một ngày.
Cụ thể, trước đây, giá xăng dầu được điều hành theo các Nghị định về kinh doanh xăng dầu như Nghị định 83/2014/NĐ-CP, Nghị định 95/2021/NĐ-CP, Nghị định 80/2023/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung hai nghị định trên). Theo đó, giá xăng dầu được điều chỉnh vào thứ Năm hàng tuần, dựa trên giá thế giới 7 - 15 ngày trước.
Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp của thị trường, ngày 6/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 36/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026. Theo Nghị quyết, Chính phủ đồng ý để Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện điều chỉnh giá xăng dầu khi giá cơ sở của một trong các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường trong ngày tăng từ 7% trở lên so với giá cơ sở của kỳ điều hành liền kề trước đó. Trên cơ sở số liệu các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu và ý kiến tham gia điều hành giá của Bộ Tài chính gửi bằng văn bản trước 12 giờ của ngày điều hành, Bộ Công Thương sẽ công bố giá cơ sở và giá bán lẻ xăng dầu.
Như vậy, thực tế, mức giá trong nước tại kỳ điều hành ngày 10/3 được tính theo chu kỳ thị trường thế giới từ ngày 7/3 đến ngày 9/3. Trong khoảng thời gian này, giá xăng dầu quốc tế lại tăng rất mạnh.
Bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới trong chu kỳ này ghi nhận mức tăng đáng kể: xăng RON92 dùng để pha chế E5RON92 đạt 139,300 USD/thùng, tăng 29,570 USD/thùng (tăng 26,95%); xăng RON95 đạt 147,500 USD/thùng, tăng 31,335 USD/thùng (tăng 26,97%). Dầu diesel 0,05S đạt 184,430 USD/thùng, tăng 30,945 USD/thùng (tăng 20,16%); dầu hỏa đạt 188,200 USD/thùng, tăng 7,320 USD/thùng (tăng 4,05%); dầu mazut đạt 882,380 USD/tấn, tăng 257,995 USD/tấn (tăng 41,32%).
Như vậy, mức tăng mạnh của giá xăng dầu thế giới trong chu kỳ tính giá là yếu tố trực tiếp khiến giá bán lẻ trong nước phải điều chỉnh tăng trong kỳ điều hành ngày 10/3. Cũng theo quy định của Nghị quyết 36, nếu giá xăng dầu trong ngày 10/3 giảm mạnh, thì sẽ được tính vào chu kỳ điều hành giá trong nước ở kỳ tiếp theo.
Giá xăng được điều chỉnh theo quy định tại Nghị quyết số 36/NQ-CP. Ảnh: Cấn Dũng
Thực tế, để kiềm chế đà tăng phi mã của giá xăng dầu, gây ảnh hưởng đến đời sống người dân, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đã được chi cho mỗi lít xăng, dầu lên đến 4.000 - 5.000 đồng/lít. Điều này khiến giá dầu hỏa giảm 2.706 đồng/lít, giá các mặt hàng còn lại tăng từ 478 - 3.380 đồng/lít, kg tuỳ loại. Nếu không, giá xăng dầu đã tăng gấp nhiều lần so với mức điều hành của ngày 10/3.
Cơ chế điều hành giá đã linh hoạt và bám sát hơn với giá thế giới
Trao đổi nhanh với phóng viên Báo Công Thương, TS. Lê Quốc Phương, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm thông tin Công nghiệp và Thương mại - Bộ Công Thương cho rằng, việc điều hành giá xăng dầu theo Nghị quyết 36/NQ-CP đã bám sát diễn biến thị trường thế giới, thể hiện sự bao quát, nhanh nhạy và tầm nhìn của cơ quan quản lý. Theo ông, nếu áp dụng cơ chế cũ chỉ điều chỉnh vào thứ Năm hằng tuần, giá trong nước có thể phản ứng chậm hơn với những biến động mạnh của thị trường quốc tế.
Từ diễn biến của kỳ điều hành ngày 10/3 có thể thấy, biến động của xăng dầu dầu trong nước không phụ thuộc vào một ngày giảm hay tăng của thị trường thế giới mà chịu tác động từ cả chu kỳ tính giá trước đó. Chính cơ chế này nhằm đảm bảo việc điều hành giá bám sát xu hướng thị trường, nhưng vẫn giữ được tính ổn định cần thiết.
Giá dầu thế giới ngày 10/3 giảm mạnh sau khi thị trường hạ nhiệt, nhưng giá xăng dầu trong nước vẫn tăng do được tính theo bình quân giá thành phẩm trong chu kỳ điều hành trước đó. Kỳ điều hành ngày 10/3 căn cứ dữ liệu thị trường từ 7/3 - 9/3, giai đoạn giá dầu thế giới tăng rất mạnh do căng thẳng địa chính trị và tâm lý tích trữ nhiên liệu. Vì vậy, dù giá dầu giảm trong ngày 10/3, mức bình quân của chu kỳ vẫn ở mức cao, buộc giá bán lẻ trong nước phải điều chỉnh tăng theo quy định tại Nghị quyết 36/NQ-CP.
Phương Lan
Theo congthuong.vn